goetica

erkan aktaş, (d. 1966) şair, hekim ve fotoğraf sanatçısı.

liseyi afs bursuyla gittiği abd’de bitirdi. türkiye’ye dönüşünde istanbul üniversitesi istanbul tıp fakültesi’ne girdi. kadın hastalıkları ve doğum ihtisasını cerrahpaşa tıp fakültesi’nde yaptı.

1980’lerden beri şiir yazan erkan aktaş’ın ilk şiirleri 1990’lı yıllarda çeşitli dergilerde yayınlandı. 1999’da "giriş katı" ve 2001’de "yağ ya da mur" adlı şiir kitapları ithaki yayınları tarafından yayımlandı. şiirlerinde nihilist esintilerin yanında sözcüklerin eyleştiği sarkastik anlatım da göze çarpmakta. hepimizin pek ciddiye alıp bocaladığı hayat deneyimini "yaşam: sonsuz bir uykunun, ışıltılı minik rüyası" olarak yorumlamakta.

uzak doğudan afrika’ya dek uzanan coğrafyada çektiği fotoğrafları "katmandu’dan delhi’ye fotoğrafik bir yolculuk" adlı dia sununları aracılığıyla paylaştı. ayrıca çeşitli karma sergilere katıldı. fotoğrafın, üzerinde tepindiğimiz dünyayı gezerken daha detaylı dolaşmak, daha iyi anlamak ve içselleştirmek için bir bahane olduğunu düşünen erkan aktaş, tüm sanat uğraşlarını aynı ağacın farklı sezgisel dalları olarak görmekte.

rahmizade bâhâeddin (soyadı kanunu sonrasında bahaettin rahmi bediz) fotoğraf tarihçilerinin pek çoğuna göre ilk türk müslüman fotoğrafçıdır. çektiği fotoğrafların, özellikle portrelerin, dönemi için belge oluşturan nitelikleri ve kalitelerinin sanatsal derinliği de göz önüne alındığında, türkiye’de fotoğrafçılık sanatının da öncüleri arasındadır. fotoğrafları günümüzde, sadece türkiye’de değil, girit’te de çağına ait referanslar olarak değerlendirilmektedir [1].

varlıklı bir girit türk ailesinin çocuğu olarak 19 haziran 1875’de istanbul’da doğmuştur. orta öğrenimini memleketi hanya’da yapmış, 1886’da mezun olduktan sonra galatasaray lisesi’ne (o dönemde mekteb-i sultanî) girerek 1895’de de buradan mezuniyetini almıştır. ertesi yıl girit’e dönmüş, ve 1910 yılına kadar hanya’da önce kitapçılık ve kırtasiyecilik yapmış, sonra da yine hanyalı olan salih zeki salihzade ile neredeyse eşzamanlı olarak fotoğrafçılığa başlamıştır. 1910-1915 arasında izmir’de mesleğini sürdürdükten sonra istanbul’a yerleşmiş ve ismini resneli niyazi’ye olan hayranlığından dolayı verdiği resna fotoğrafhanesini açmıştır.

türk fotoğrafçılık tarihinin dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen resne fotoğrafhanesi, tamamı gayrimüslim olan pera caddesi (beyoğlu) fotoğrafçıları ile yanyana değil, tarihi yarımada tarafında babıali caddesi, numara 15’de (daha sonra 59 numara) kurulmuş ve onlarla bu adresten rekabet etmiştir. rahmizade bahaeddin bu stüdyonun ardından üsküdar ve bahçekapı’da da birer şube açmış, kısa zamanda büyük üne kavuşmuştur. hem resne fotoğrafhanesi döneminde hem de öncesinde ve sonrasında, genç fotoğrafçılık ustalarının yetiştirilmesinde de büyük rol oynamıştır (prevezeli mustafa neşet, yine giritli olan kandiyeli hamza rüstem, şinasi barutçu gibi).

bahaeddin bediz, 1935’de ankara’ya taşınarak "otopus" fotoğraf stüdyosunu açmış, 1937’de türk tarih kurumu fotoğraf departmanının yöneticiliğine tayin edilmiştir. 1951’de istanbul’da vefat etmiştir.

ali arif ersen (d. 1958, istanbul), türk ressam ve fotoğraf sanatçısı.

devlet güzel sanatlar akademisi’nin resim ve gravür atölyelerinden mezun oldu. resim ve fotoğraf çalışmaları, yurtiçinde ve yurtdışında gerek bireysel gerek toplu sergilerde yer aldı. ersen’in resim ve fotoğraf tekniklerinin karışımdan oluşan biçem anlayışı abd’deki, arjantindeki ve kuba’daki çalışmalarının örneklerini kapsayan fotoğraf albümünde yayımlanmıştır; "tres americas". tomris uyar’ın "güzel yazı defteri" adlı uzun öyküsünün özel resimleri de sanatçı tarafından hazırlanmıştır.

spencer tunick (1 ocak 1967, middletown, new york) abd’li fotoğraf sanatçısı.

çok sayıda nü ile gerçekleştirdiği sanatsal fotoğraflarla tanınır. kişi sayısının fazlalığı nedeniyle fotoğraflarında çıplak bedenler tek tek algılanmaz, soyut bir desene, doku fotoğrafına dönüşür. tunick, fotoğraflarını genellikle dünyanın çeşitli yörelerindeki büyük şehirlerde enstalasyon çalışması olarak gerçekleştirir. mesela, 7 mayıs 2007’de meksiko’da 18.000’den fazla meksikalının katılımıyla o güne kadarki en büyük enstalasyonunu gerçekleştirmiştir. [1]

tunick, ayrıca "şehrin ötesinde" adlı orman ve sahil enstalasyonları da yapmıştır, bazen küçük gruplarla ve bireylerle de çalışmaktadır.

eadweard muybridge (9 nisan 1830 - 8 mayıs 1904) birden fazla kamera kullanarak yaptığı hareket incelemeleriyle bilinen ingiliz asıllı fotoğrafçıdır.

robert mapplethorpe, (4 kasım 1946 - 9 mart 1989) amerikan fotoğraf sanatçısı. 80’lerin sonu ve 90’ların başında amerikan sanat camiasında tanınmıştır. dönemin tartışmalı fotoğrafçılarından biridir. bu dönemlerde yaşanan politik ve ekonomik sorunlar, vietnam savaşı ve aids’in dünya çapındaki etkisi, amerikan sanatçılarını ve işlerini derinden etkilemiştir, ki mapplethorpe da bu etkileşimi yaşayan sanatçılardan biridir. eserlerinde sexizm, homofobi ve ırkçılık ile savaşmaya çalışmış, bu tür yaklaşımların yanlışlığını gözler önüne sermiştir. günümüzde dahi tartışılan sanatçının işlediği konular ve duruşu, amerikan halkı ve entellektüel kesimi üzerinde büyük etki yaratmıştır.

1933 yılında abd’nin illinois eyaletinin oak park şehrinde doğan davidson, fotoğraf çekmeye 10 yaşında başlar. 16 yaşında ulusal kodak liseler arası fotoğraf yarışması’nda birinci gelir. yükseköğrenimini rochester teknoloji enstitüsü ve yale üniversitesi’nde tamamlayan davidson’ın üniversiteyi bitirme tezi olarak okul futbol takımının fotoğraflarını çektiği çalışması 1955 yılında life dergisinde yayınlanır.

askerlik hizmeti için bulunduğu paris’te magnum fotoğraf ajansı’nın kurucularından henri cartier-bresson ile tanışır. 1957’de life dergisi için fotoğrafçı olarak çalışmaya başlar ve 1958’de magnum photos’a üye olarak katılır.

ansel adams (d. 20 şubat 1902, san francisco - ö. 22 nisan 1984, kalifornia) abd’li fotoğrafçı.

piyano öğrenimi gören ansel adams, paul strad’ın yapıtlarından etkilenerek tümüyle fotoğrafçılık üstünde yoğunlaşmaya karar verdiği 1930’a kadar, müzik ve fotoğrafçılığı bir arada yürüttü. imogen cunningham, edward weston, vb. fotoğrafçılarla group f/64’ü kurup, bu akınım kurallarını kılıkırk yararcasına uyguladı. 1937’de kaliforniya’da yosemete’ye yerleşip, 1940’tan sonra ülkenin ulusal parklarında çok sayıda fotoğraf çekerek, kesin çizgili, ama duyarlılığı da yansıtan fotoğraflarıyla, modern fotoğrafçılığın önde gelen adları arasında yer aldı: kesin çizgili fotoğrafları, daha önceki fotoğrafçıların çağrışıma dayalı yapıtlarıyla belirgin bir karşıtlık içindedir; hatta 19. yüzyıl peyzaj fotoğraflarının gerçekçi ayrıntılarını bile geride bırakır. yalnızca siyah/beyaz çalışıp, yoğun görüntüler yaratmak için parlak ışıktan yararlanmıştır.

sencer adıyla da bilinen, kendine özgü çizgileriyle kendi tarzını yaratmış olan çizgi roman çizeri ve illüstratör.

özgün uysal, (1963- ) balıkesir/gönen doğumlu, asker kökenli gazeteci yazar, çizgi roman ve karikatür sanatçısıdır. 70’li yılların sonunda çivi mizah gazetesi’nde, karikatürist mahmut karatoprak’ın el vermesiyle çizgilerini geliştirmiş, 80’li yılların ortasında çizgi roman çizmeye başlamıştır. karikatürleri ve çizgi romanları yurt dışındaki gazete ve dergilerde, türkiye’de ise askeri yayınlarda, ulusal ve yerel basında, mizah dergilerinde yayınlanmıştır. iki kez kişisel karikatür sergisi açan ve 1982-2004 yılları arasında deniz astsubayı olarak görev yapan uysal, 2004 yılında silahlı kuvvetlerden emekli olduktan sonra gazetecilik ve çizerliği birlikte yürütmektedir.

özcan eralp 1925 izmir doğumlu türk çizgiroman çizeridir. ilk olarak mühendis olmak istemiştir fakat bir gazeteden iş teklifi geldiğinde eğitimii bırakmış ve çizerliğe başlamıştır. 1960’da çizerlik yapmaya başlamış ayrıca çizgifilm yapımında da çalışmıştır.

1967’de isveç’te yaşayan kardeşini ziyarete gitmiştir, fakat bu ziyaretten geriye dönmemiş ve semic press’de ressam olarak çalışmaya başlamıştır. ilk işleri konuşma baloncukları gibi basit işler olmuştu. bir süre sonra ressam torsten bjarre’ye lilla fridolf çizgiroman serisinin mürekkep karalamalarında yardımcı olmaya başlamıştır. bjarre’nin hasta olduğu zamanlarda bölümleri hayalet çier olarak yapmaya başlamıştır.

daha sonra çeşitli çalışmalarda bulunmuş olan eralp, isveç üretimi fantom çizgiromanlarının gerçek ustalarında biri sayılmaktadır. 1991’de eralp’in son fantom hikayesi basılmıştır. 20 yıldan fazla emeğini vermiş olan eralp, isveç fantom ürünlerine ve özellikle fantomen’e çok önemli kalite katmıştır.

1997’de ankara’da kurulan bir çizgiroman grubu. otuzun üzerinde fotokopi çizgiroman fanzini yayımladı ve çeşitli yayınevlerince yayımlanmış profesyonel çalışmaları gerçekleştirdi.

fanzinde çizgiroman üretiminin öncüsüdür. amatör şekilde başladıkları çizgiroman üretimleri, daha sonra geçecekleri profesyonel arena için bir ön çalışma teşkil etti.amerikan/süperkahraman tarzına yakın işler üretti. “sürgün”, “kopuş”, “maskeli”, “fırtına”, “çapa çizgiroman sunar” adlı fanzinleri çıkardı. bu dergiler, 500 ile 100 adet arasında çeşitli baskı miktarlarıyla fotokopi ile çoğaltılıp bazı büyükşehirlerde, genellikle çizgiroman satışı yapan özel noktalara dağıtılıyordu. ankara, istanbul, eskişehir ve bazen bursa ve izmir’e konsiye olarak grup üyelerince dağıtılıyordu.

grup geniş aralıklarla halen fanzin dergi çıkartmaktadır.

yıldıray çınar, çizgiroman sanatçısı, animatör. 1976 ankara doğumlu çizer. çapa çizgiroman grubu’nun kurucularından ve karabasan, iman limited gibi yeni dönem türk çizgiromanların yaratıcısı. abd’de çeşitli yayınlarda işleri yayımlandı.

suat gönülay, gırgır dergisinde çizgi romana başlayan ve daha sonra benzer dergilerde yazıp çizen çizgi romancıdır. duyarlı fırçası ve karakter betimlemekteki ince işçiliği, yazar ve çizer olarak öne çıkan nitelikleridir. çalışmalarından biri olan adolf, 2003 yılında yunanistan’ın selanik kentindeki kültür olimpiyatları kapsamında, türk çizgi romanını temsilen sergilenmiştir.

vakur barut, gönülay’ın en uzun süre çizdiği ve kendisiyle en rahat özdeşleştirilebilecek karakter olarak göze çarpar.

gönülay, vakur barut maceralarını son olarak rodeo strip dergisi için çizmiştir; bu maceralardan biri, içinde yer aldığı 9 numaralı sayıya kapak olmuştur.

necdet şen (1956,-), çizgiroman sanatçısı, yazar, hızlı gazeteci ’nin [1] yaratıcısı. 1956’da giresun’da doğan şen, 1975-1976 yıllarında gırgır’da başladığı çizerliğe daha sonra (kariyerinin büyük çoğunluğunda) gazetelerde günlük tefrikalar yazıp çizerek devam etti. güneş gazetesinde spor çizerliğinin yanı sıra çeşitli kitap kapakları yaptı. çulsuz köyün sultanı, bunalım burhan, karagöz’ün maceraları bu dönemde çizdiği bazı hikayelerdi.



en bilinen karakteri, bezgin, eleştirici ve muhalif bir kişilik olan hızlı gazeteci’dir. ilk olarak 1980 yılı sonunda hey dergisinin mizah eki curcuna’da görüldü. 1984 sonunda cumhuriyet gazetesinde yeniden başlayan hikayeleri daha sonra çeşitli albümlerde toplandı. iki kez yargılandı. ilk davada zamanın cumhurbaşkanı turgut özal’a hakaretten, ikincisinde ise joker isimli çizgiroman dergisine çizdiği memet ile memo çizgi romanında "devletin güvenlik güçlerine ve orduya hakaretten" hakkında dava açıldı, her ikisinden de beraat etti.

1995 ve 1996 yıllarında hürriyet gazetesinde değişim rüzgârı logosu altında, önce yeni demokrasi hareketi’ni, sonra yine eski göz ağrısı hızlı gazeteci’yi anlatan günlük sayfalar çizdi.

1981’de hızlı gazeteci’nin iki kısa öyküsü albüm olarak basıldı. 1989’da ise zamanında çok tartışma yaratan hikayesi bacı, albüm oldu. daha sonra 1991 yılında remzi kitabevi’nden iki albüm keloğlan ve déja vu çıktı. 2002-2004 yılları arası parantez yayınları tarafından tüm çalışmalarını kapsayan 32 ciltlik bir hızlı gazeteci serisi yayımlandı.

hakan tacal, 1972 yılında ankara’da doğmuş çizgiroman yazarı ve çizeri; mimar. 1990 yılında ankara atatürk anadolu lisesinden, 1994 yılında i.t.ü. mimarlık fakültesi’nden mezun oldu.

hakan tacal, çapa çizgiroman grubu’nun kurucularındandır ve karabasan, iman limited, pırılkız gibi yeni dönem türk çizgiromanların yazarıdır. çapa çizgiroman grubu ve klan fanzinlerinde çeşitli yazı ve çizgiromanları yayınlanmıştır

(bkz: georges remi herge)

georges remi hergé, (d. 22 mayıs 1907, brüksel – ö. 3 mart 1983, brüksel). belçikalı çizer. çizgi roman karakteri tenten’in yaratıcısı.

özellikle belçika ve fransa’da büyük üne sahip olan tenten, köpeği fındık (beyaz bir terrier) ve arkadaşları bütün dünyada tanınır. herge tarafından ilki 1929’da çizilen ’tenten’in maceraları’ (les aventures de tintin) şu ana dek 50 ayrı dile çevrildi ve bu maceralar dünya çapında 200 milyondan fazla baskı yaptı.

serinin kahramanı, genç bir gazeteci ve gezgin olan tenten’dir. tenten’e, köpeği fındık, kaptan haddock, profesör calculus ve çok sayıda renkli yardımcı karakter eşlik eder.

1960 kayseri doğumlu çizgi romancı, grafik sanatçısı ve dergici.

akademide öğrenciyken gırgır’da başladığı kariyerine, yönetiminde bizzat yer aldığı rr, joker, akrebin gölgesi ve son olarak da resimli roman dergilerinde devam etti.

gırgır dergisi için çok sayıda karikatür ve kapak yapmış da olsa, çizgi romancı kimliğini ön plana çıkartan bir sanatçıdır. fransa’nın ameins kentinde sergilenmekte olan ilüstrasyon çalışmaları mevcut.

sprite gazoz kutuları ve petrol ofisi’nin poman’i gibi, çeşitli reklam kampanyalarında görev almıştır.

resimli roman’ın 3. sayıda kapanmasının ardından, rodeo strip’te iki çizgi romanı (ve retrospektif özelliği taşıyan uzun bir röportajı) yayınlanmıştır.

bilgi üniversitesi’nde görsel iletişim dersleri vermektedir.

1970’lerde gırgır dergisinde ve günaydın gazetesinde çalışmış çizgi roman yazarı ve çizeri.

akrebin gölgesi dergilerinde yer almış eksi 80 derece adlı bilim-kurgu çalışması, mizah dergisi hbr’de basılmış nemrut çizgi romanı, çeşitli gazetelerde tefrika edilmiş aynalı teke adlı çalışması ve en çok da günaydın’da uzun yıllar çizdiği fatoş adlı mizahi çizgi romanla tanınır.

2005 yılında, aylık çizgi roman dergisi rodeo strip için ulçe adlı dişi savaşçı karakterini yaratmıştır.